Reklam Korkusu

Nedense bizde genel olarak bir reklam yapma korkusu var. Mesela üzerinde markanın büyük harflerle yazdığı kıyafetleri "Ben bedavaya adamın reklamını mı yapacağım?" diye giymeyen insanlar var. Sanki bizim arka mahallenin sidikli Murat' ı değil de David Beckham arkadaş. Bu o kadar büyük bir mevzu değil ama bu işin özü.

Olayın değişik çıktılarını farklı yerlerde görebiliyoruz;

  • Türk dizilerinde, filmlerinde markaların hepsi sansürlüdür, firma adları, ürün isimleri söylenmez,*
  • Microsoft Zirvelerinde konuşmacılar Linux değil, Linux ve türevlerini kastederken "Diğer İşletim Sistemleri" derler,
  • Firmalar resmi olmayan yerlerde diğer benzer ürün ve firmalardan bahsederken "rakiplerimiz", ya da "benzer ürünler" derler, rakip bariz ve tek olsa bile isim kullanılmaz, Öyle ya reklamın iyisi kötüsü yoktur,
  • Microsoft' un yabancı evangelistleri hatta direk o ürünler üzerinde çalışanlar bile ürünlerini benzerlere göre zayıflıklarını açık açık söylerken,Türkiye' dekiler bu tip şeyleri asla kabul etmez ve rakip firma, ürün ismi kullanmaz. Microsoft örneğini ikinci defa veriyorum çünkü çok tanık oldum ve MS' in diğer ülkelerdeki yaklaşımı ile Türkiye' deki yaklaşımı bireyler açısından çok değişik, dolayısıyla farkı görmek çok basit.
  • Çok fazla Türk roman okumuyorum, pek atmış olmayayım ama gördüğüm kadarıyla romanlarda da marka, ürün vs. isimleri geçmez.


Mesela Stephen King' te görürsünüz ki karakterler Seven Eleven' da Coca Cola içerler, bilmem ne markası ile ellerini yıkarlar. Ya da Big bang Theory de Penny Age of Conan oynar, her üç dizinin ikisinde karakterler XBox onar. Bizde ise Wii ürününü göstermemek için üç takla atılır, hele ismi ise kesinlikle zikredilmemelidir.

Her zamanki bu sonuçsuz daha çok neden böyle sorusunu akla getiren bir yazı. Henüz ben bunun neden böyle olduğunu psiko-analiz edemedim, edenler vardır. Herkesin "Türkler ..." diye başlayan şeylerden sıkıldığını biliyorum ama bence çok önemli bir konu çünkü bu tip şeyler toplum olarak nerelerde doğru nerelerde yanlış yaptığımızı ortaya koyacak şeyler. Global bir dünyadayız sosyal hoppalık hepimizi dünya ile burun buruna getirdi, farklılıkları görmek çok daha kolay. Başkalarının ne sorunları nasıl çözdüğünü, neyi yanlış yaptığını, ne tip bir tarihin onları nasıl iyi veya kötü etkilediğini görmemiz çok daha kolay. Bunların sonucunda rakı masasında ülkeyi kurtaracak halimiz yok ama her zaman kendimiz kurtarabilir ve dalgaya kapılmadan kendi yolumuzu çizebiliriz.

Son olarak bloglar gibi organik ve kurumsal olmayan yapılar her ne kadar bunu takmasa da orada da başka bloglardan bahsetme korkusu zaman zaman başgösterir, mesela yazıya link verilmez "alıntı" yapılır, bu "alıntı" lar o kadar büyükdür ki adeta yazıyı almış gitmişsin gibi olur. Gene de sanırım internetin doğal samimi yapısı bu olayı çok ciddi şekilde kırıyor ve çok değil yakında kurumsal anlamda da bu yapıların başka coğrafyalarda kırıldığı gibi bizde de kırılacağına eminim.

* Türk dizi, film vs. lerde gizli reklam yasasından dolayı bunların bir çoğu mümkün olmuyor olabilir, ama yegane örnek bu değil ve sanırım genel kanıyı değiştirmiyor, ek olarak eminim ki bununda kanuni olarak üzerinden gelmenin bir yolu vardır. Bu konuda daha bilgili olan birinde işin o kısmının detaylarını duyabilirsek güzel olur.

Ferruh Mavituna - 23.12.2008

Buna gizli reklam deniyor. Keyfi bicimde o markalar orada gecirilmiyor. O yuzden gelismislik ya da farkli bir bakis acisindan cok bu konu tamamen ticari...


verdigim orneklerin %99 gizli reklam degil, bu tip yabanci produksiyonlarda gizli reklam olanlar ve olmayanlar zaten bariz, ve cogu degil. Yani Seven Eleven Stephen King' e reklam parasi odemiyor, onu soyleyebilirim.

asdfasdf - 23.12.2008

Buna gizli reklam deniyor. Keyfi bicimde o markalar orada gecirilmiyor. O yuzden gelismislik ya da farkli bir bakis acisindan cok bu konu tamamen ticari...

bunkproject - 17.12.2008

"...sorunlari nasil çözdügünü, neyi yanlis yaptigini, ne tip bir tarihin onlari nasil iyi veya kötü etkiledigini görmemiz çok daha kolay." Çok güzel ve genis bir konu. Kanuni boyutu ya da diger psikolojik boyutlari bilemeyecegim ama cümlendeki tarih kelimesine odaklandim. Biz pek çok süreci yasamamis bir toplumuz. Google aramasinda Stella Artois yazin;- Belgian premium beer brand with tradition dating back to 1366. Zildjian ; the cymbal and gong company, owns the oldest continuously used U.S. trademark -- it should be noted, however, that the first two hundred years of the use of the Zildjian trademark were in Turkey as the family moved to the United States. Bu örnek savimi zayiflatir gibi görünse de ( "notable trademarks that have been used for a long time include Löwenbräu, which claims use since 1383") markalasma olgusu bizim için çok da eski ve olagan bir durum degil. Belçikada yüzlerce yil önce kiliç yapan bir adamin torunlari bugün demir-çelik fabrikasi sahibi olabilir mi? mümkündür. Ancak bizim toplumumuzda servetlesme sürecine izin verilmemistir. Mustang kullanan biri gerçekten bir ruhtan bahsedebilir, bir felsefesi vardir ve girisimcilige saygiyi da içeren bir davadir marka. Bizim ilk girisimcimiz kimdir bilmiyorum. Yeniçeriler mi kapikulu askerleri mi. Mesela Barbaros Hayrettin Uluslararasi Tasimacilik ve Türk Korsan Sanayii A.S çok sik olurdu. List of oldest companieshttp://en.wikipedia.org/wiki/Oldest_companies

Varol AKSOY - 03.12.2008

sahsen ben blog yazarken marka adi vermekten çekinmem. Ki Turkcell e çok atifta bulunurum:D Bu birseyleri gizleme çabasi çogu zaman komik duruma düsürüyor dizileri filmleri veya herneyse:D Misal bakarsiniz 2 Lt lik pepsi içiyorlardir fakat üzerindeki naylonu çikarmislardir. Biz anlamiyoruz sanki onun pepsi oldugunu. Sigara içerler sadece beyaz ve sarimsi yeri gizlenir dumanlar havada uçusur:) Saçma sapan seyler. Güzel bir konuya deginilmis.. Blogcularinda bu konuya özen göstermeleri lazim aslinda. Yani toplumu yansitan bloggerlar eger firmalardan memnuniyetsizliklerini dile getirirlerse en azindan diger insanlarda fikir edinmis olur, ortaya bir sentez çikarilabilir.

TEAkolik - 03.12.2008

Dostum çok güzel bir noktaya deginmissin...

Özelliklede ;

Dizi filmlerdeki Ambulanslarin üzerlerinin kapatilmasi.
Market sinema gibi yerlerin tablelalarinin kapatilmasi.
Kola içerken üzerinin kapatilmasi.

... gibi yüzlerce örnegini görüyoruz. Özelliklede filme dalmisken bugulanarak marka isminin kapatilmasi pekde hos olmuyor açikcasi....

Tabi bu örnekleri artirabilirizde... Sadece buda degil birçok Blog sahibi yazi yazarken X firmasi Y markasi diye hitap ediyor. Ne var ki yani söyleseler gösterseler ?

Bazen düsünüyorum. Acaba dizi ve film yapimcilari markalardan para istiyorda onlar mi vermiyor ?

" Filmimizde marketinizin logosu 5 saniye gözüküyor. 100.000YTL lütfen..."

"Hadi be lennnn gösterme sende..."

:)

Fikirsel - 03.12.2008

Rakiplerden bahsederken olayina katiliyorum. Yurtdisindaki dizilerde de reklam yapildigi için oldugunu düsünüyorum. Simdilerde bizde sanal reklam diye çikiyorlar ya onun gibi bir sey.
Not: Firefox'ta js kapaliyken yorum alani çok dar.

Yorum Yazın


Tüm yorumlar onaydan geçmektedir, bu işlem en uzun 30 dk. sürecektir. E-mail adresleri yeni yorumları bildirme harici hiç bir başka amaçla kullanılmamaktadır ve sitede gözükmemektedir.



Captcha Kodu