Delikanlı Microsoft

Microsoft'un bunca senedir gizlediği kodların bir anda açığa çıkması sonucu suskun kalmayacağı kesindi. Nitekim, açıklamalar da yavaş yavaş yapılmaya başlandı. Ancak, benim şahsi görüşüm artık her ne kadar olursa olsun kodların önemli bir bölümü açığa çıktığı ve önümzüdeki günlerde işlerin rengi çok değişeceği yönünde.

Ben şahsen bu arada farklı bir konuya değinmek istiyorum.

Programlama, açık kaynak kod, m$-lin savaşları gibi konuda bile derin bilgileri olmayan bendeniz; bu son haftalarda ferruh.mavituna.com'da esen 'microsoft-açık kaynak kodu' haberlerinin ve üzerinde yorumlar sayesinde yapılan fikir alışverişlerinin rüzgarlarına kapılarak bile bir çok bilmediğim şeyi öğrendim.

Ferruh.Mavituna'ya gerçekten, en içten dileklerimle bu yorum sistemini açtığı için tebrik/teşekkür ediyorum.

Ben kapalı kod'a karşı değilim ama içinde bir sürü hata ve acemilik olan yazılımları kapalı kod yapıp sadece reklamla vurmaya karşıyım.

Görsellik ve reklamın iletişimde ne kadar aldatıcı olduğu tecrübelerimle sabittir.(Ki çoğunuzunda öyle :) hatta rahmetli Kemal Sunal'ın filmi bile var...)

@Berk; ve mesela güvenilir ve tercih edilken linux dağıtımlarının spy içeremeyeceğini, içerse birilerinin yaygara çıkaracağını, içerip içermediğini zaten bir sürü "paralı adamın"(özgür irade değil :P ) araştırdığını öğrendik :)

"özgür yazılım üzerinden gayet güzel bir şekilde insanları sömürmeden, hizmet vererek çok güzel paralar kazanabilirsiniz."

Ozgur yazilima dahil olmayanlarin, insanlari somurmeleri yonundeki dusuncen, sadece Microsoft ile endekslimidir? Yoksa; Macromedia, Adobe gibi firmalarda, bunun icerisine dahilmidir?

Genel olarak bir çok firma insanları sömürüyor. Buna Macromedia da dahil olabilir diğer bir firma da. Bu tamamen firma politikasına bağlı bir konu, hatta açık kaynak kodlu yazılım geliştiricilerinin de insanları sömürdüğünü görebiliyoruz, size ücretsiz bir ürün satıp updatelerini zorluyor yada artık bu seni kesmez gel bana bir de bunu veriyorum, şunun için bunu da ödemen lazım. Bak yazılım ücretsiz ama zart zurt ücretli gibi. Redhat bu konuda uzmandır mesela.

Yani şahsen MS ile bir alıp veremediğim yok ancak kendileri önde gidip bayrak tutan bir firma oılduğundan gözümüze batıyor. Özgür yazılım dan bahsedince ve bugünkü şartlara uzaktan bakabilince, Stallman' ın "Biz kodu paylaşmamak nedir ? bilmiyorduk" lafı geliyor. Aynı Hz. Adem' in aldatma eyleminin, yalanın ne olduğunu bilmediği gibi...

Acik kaynak kod meselesi, bana gore gelecegi olmayan bir akimdir. Bugun, "Opensource" dusuncesini, en cok savunan Linux bile, isletim sistemi uzerinde calisacak programlarda open source zorunlulugunu getirmeyi basaramamistir.

Acikcasi, ticari guduleriniz agir bastigi muddetce, yada, compile ettiginiz bir kodunuz, size para olarak geri donmeye basladigi andan itibaren, open source ile ilgili dusunceleriniz dahada farklilasacaktir.Ozunde open source barindiran web projeleri icin, boyle bir dusuncemin olmadigini belirteyim.

Open source, kisi icin TANITIM anlamina gelebilir belki. Hem, herkes bedavaya faydalanir, hemde source kisiler tarafindan incelenerek, daha iyi noktalara gelmeniz saglanabilir.

Open Source, bana gore emegin, goz nurunun bosu bosuna etraflarda dolastirilmasina sebeptir. Kodlarinizin birileri tarafindan clone edilmesine, baska isimler altindan ortaya surulmesine sebep olur, vesaire...

Stallman'in, OpenSource ile ne kadar ilgilendigi ve kimler tarafindan desteklendigide, iyi arastirilmalidir. Zira, devasa harcamalar yapilarak, para kazanilmasi amaclanan projenin, source dagitiminin gerceklestirilmesi, yine o firma icin ne gibi faydalar saglayacaktir, yine tartisilabilinir bir baska konu.

Open Source, firma/kurumlarin korkulu ruyasi olacaktir.

"Acik kaynak kod meselesi, bana gore gelecegi olmayan bir akimdir. Bugun, "Opensource" dusuncesini, en cok savunan Linux bile, isletim sistemi uzerinde calisacak programlarda open source zorunlulugunu getirmeyi basaramamistir"

Zaten bu opensource mantığına aykırıdır. "Freesoftware" ne demek ? Özgür yazılım. Yani özgür olmak buradaki en önemli kriterlerden biri. İstenirse zaten kapalı kod çalışır. Ek olrak zaten bu kodların derlenmesi gerekiyor ve teknik olarakta durdurmak çok extrem bir durum.

"Acikcasi, ticari guduleriniz agir bastigi muddetce, yada, compile ettiginiz bir kodunuz, size para olarak geri donmeye basladigi andan itibaren, open source ile ilgili dusunceleriniz dahada farklilasacaktir.Ozunde open source barindiran web projeleri icin, boyle bir dusuncemin olmadigini belirteyim."

Ok buna şu şekilde katılıyorum ki bana da biri gelse ve Ferruh senin şu program varya bunu sen dağıtma biz sana verelim bir 10.000$ program başına da zart zurt, kapt kodu biz satalım bunu desin. Kabul ederim. Ama bu ruhunu satmak o ayrı konu. Masaüstümde yazmayı beklediğim bir .doc dokümanı var ve başlığı şu;
"Open Source ruhunu satma ve windows.doc" yani ben de bu konularda bir şeyler yazmak istiyordum. Dediğim gibi bunu da kendi zayıflığıma ve potansiyel programcının hayat ile amaç arasındaki düşüncesel ilişkisine bağlıyorum.

Genel konumuz ile ilişkili olabilecek bir kaynak Cathedral and Bazaar;
http://catb.org/~esr/writings/cathedral-bazaar/ (üstat Eric S. Raymond dan)

Çok güzel bir bakış açısıyla olayı anlattığını düşünüyorum.

ConsultingTimes'dan How to Misunderstand Open Source Software Development
http://www.consultingtimes.com/ossdev.html

"Open Source, bana gore emegin, goz nurunun bosu bosuna etraflarda dolastirilmasina sebeptir. Kodlarinizin birileri tarafindan clone edilmesine, baska isimler altindan ortaya surulmesine sebep olur, vesaire..."

Bu en büyük yanılgılardan biridir aslında, bugüne kadar clone çalışmalarının hepsi ortaya çıkmıştır (çıkmayan özel prglar olabilir ancak public dağıtımların hemen hemen hepsi hakkında bugün davalar vardır). Dolayısıyla kimse bunu clonelayamaz bir yerde takılan bir programcının sizin kodunuzdan bunun nasıl yapıldığını anlaması öğrenmesi sanırım ki kötü bire şey olarak karşılanamaz.

Bir de şu var ki eğer opensource camiası olmasaydı bugün bu derecede gelişmiş programlarada kavuşamayabilirdik. Yani bazı spesifik oknularda özellikle bir şey yapabilmek çok güç olur ve herkesin kodu kapalı olsaydı bu sorunarı çözen kişiler bunları paylaşmasalardı bu ciddi bir kayıp olurdu. Yani zaten zorunlu olarak bu dünyanın bu tiğp bir harekete ihtiyacı var.

Stallman kimin tarafından desteklendiği pek önemli bir konu değil, eğer dünyayı kurtarmak istiyorsan köprüyü geçene kadar şeytan a dayı diyebilirsin, yada bu gerçek amacın arasında bazı şeyleri feda edebilirsin. Sonuçta amacın ulvidir.

Open Source = Ozgur Yazilim, Ozgur Yazilim = Open Source.. Bu sekilde bir degisime ugrayip ugramadigini bilmek isterim acikcasi. Varmiydi Ozgur Yazilim? Yoksa sonradan mi cikti? Eger sonradan ciktiysa ortaya, "Delinin biri kuyuya bir tas atmis, kirk kisi cikaramamis" mevzusuna doner.

Evet, open source bir yerden sonra varolmali. Kisinin bu deryadaki gelisimi hakkinda, onemli bir mevzuattir. Bundan onceleri, program ile ilgili help dosyalari ile calisiyorken kisiler, artik acik kaynak ile gelen "calisma ornekleri" uzerinde deneyimlerini pekistirmektedirler. Zaten, burada onemli olan bazi mevzuatlarda ortaya cikti.

"Open Source" kesinlikle, ust duzey programlarin "acik" olarak piyasaya sunulmasini dusundurmemeli kisilere. Yanilgiysa bu eger, "Open Source" noktasindan ortaya cikiyor. Ilk Linux destegini vermeye niyetlenen, Corel'di yanlis hatirlamiyorsam. "Acik kod mu kullanilacak?" diye soruldugunda, "Hayir!" diye, cok ciddi ve keskin bir yanit verilmisti, bir surede tartisilmisti bunun uzerine. Bu sebeple, "Linux'un cekirdegi haricinde, uzerinde calisan hangi programlarin hangileri acik kaynak?" diye sormustum.

Suanda gozuken alt ve orta duzey programlar ise, feed anlami tasiyor. Kisinin kendini gelistirmesi icin, ufak tefek help dosyalari gibi birsey.

Acikcasi, bugune kadar yaptigim hicbirseyi, acik kaynak, ozgur yazilim altinda dagitmadim, dagitmamda. Benim gibi dusunen, bircok programci var... Neden curuteyim kendimi acik kaynak diye birseye hizmet etmek adina? Sacmalik... Dedigim gibi, alt ve orta duzey insanlarin tamamen kandirilmasi olayi bu. Linux'ta bu sekilde oldu. Linus, takildigi yerlerde insanlarla elele birseyler yapti. Daha dogrusu, insanlar bircok seyi yapti. Gelecegi belirsiz bir proje icin, herkese telif odeyecegine, boyle birseye yapti ve, suanda milyonlarca deli, kuyudan bu tasi cikarmaya calisiyor. Ama, "Linux?" diye soruldugu vakit, "Linus!" deniyor. Belkide, hakki olmadan, buyuk bir servetin uzerine oturmasi gibi birsey bu...

Clone edilme bahsine gelince; Derlenmis bir program uzerinde, "Bu kod benim!" deme gibi bir sansiniz varmidir? Arkasini kollayabileceginiz tek sey, "Fikir ve eser benimdir" iddiasindan baska birsey degildir. Dolayisiyla, soyle bir egri var; Siz cok spesifik bir noktadan olaya yaklasmis ve, super birsey yaratmissinizdir. Acik olarak, bedavaya dagitirken, bir firmanin gozune ilismistir ve, bu firma, bunu alarak, yeni bir isim altinda, degisimlerle sunmustur piyasaya. Aslinda, buyuk firmalarin ekmegine yag surmek gibi birsey bu. Gelistirmek ve ayaga kaldirmak icin harcayacagi emek ve performansi, birden bire yok ediyorsunuz ve, o firma seri halde bu isin uzerine egilerek, satacagi seyi ortaya cikarmis oluyor. Calmaktan kastim, buydu... (Her firmanin namuslu olup, sizinle irtibata gecmesini bekleyemezsiniz)

Sonuc olarak; Evet, Open source(veya Ozgur Yazilim [Yada adi herneyse, ayri ayrida olabilir]) kisinin(veya kucuk olcekli yazilim firmalarinin) kendini tanitma ve yukselmesi icin, iyi bir anahtar kelime olabilir(her anahtarin her kapiyi acmayacagida gozardi edilmeyerek) ama, devaminda nelerin olabilecegi onemlidir.

Open Source, eger gercekten open source ise, bu isin onculugunu yapmaya soyunan, sozde kullanici dostu ve bireyleri dusunen buyuk firmalar tarafindanda desteklenmelidir. Modasi gecmis, kullanilmayan, soz sahibi olmayan birey veya kuruluslar tarafindan yaygaralar koparilmasi, her daim farkli arayislara girmeyi becermis insanogullari tarafindan desteklenecektir. Fakat, isin ucundaki en onemli degerler; Para, taninirlik, kisinin yada kurumun markalasma cabasindan ote degildir. Bu, ister Ferruh'unda dedigi gibi "10.000$'a programin haklarini satmak" olur, ister "Ayiya dayi demek".

Sizinde, benimde yapmaya calistigimiz sey suan icin; hayatlarimizi idame ettirmek/ettirmeye calismak. Kimin, neyde, ne kadar basarili olacagi yada, kimin hangi safta yeralacagi/saf degistirecegi zaten zamanla belli olur, olacaktirda. Birgun daha cok taninmak istersem, bende(veya benim gibi bircok programci) unique olmaktan cikarir, public, herkese yarar sekilde dagitimini yapar urettiklerinin.

Acikcasi, 97'den beri, Internet2 ile ilgili seylerin artik tamamiyle bitmesini ve public kullanima gecilmesini bekliyorum. 2005 dediler ama, olmayacak gibi. 2010 hedefleniyor herhalde... Gun o gun oldugunda, zaten bircok tas yerinden oynayacak ve cok daha farkli lezzetleri olan deryalara acilacagiz. O gune kadar, mecburen kendimizi up2date durumda tutmaya calisiyoruz.

Insallah, Internet2 mantiginin oturdugu yillarda hep beraber buralarda oluruzda, yeni yeni mimariler ve, sansasyonel tasarilar hakkinda konusur, dertlesiriz. Yoksa, bu open source omur torpusu. Kanser eder adami. Savunan, savunmayan bircok arkadasim var. Hangi safta olacagim belli olmasada(ki, kapali kod tarafinda yeraldigimi dusunuyorsunuzdur, kismen dogru), bukalemun genleri tasiyor olmam munasebetiyle, degisik sortiler yaparak, kendi taslarimida yerinden oynatabilirim.

Toplamak istiyorum, hep yapiyorum zaten bunu; Asagidakiler, tammen benim dusuncelerimdir.
+ Open Source, gostermelik olarak bu isin onculeri tarafindan destekleniyor.
+ Open Source, gelismis programlara degil, yaygin bilinirlige fayda saglamistir. En azindan, help dosyalarindan kurtulunulmustur buyuk olcude. Zira, master seviyesine cikabilecek nitelikte, super kodlar cok azdir.
+ Open Source, kolej ruhu ile aynidir. Tanitiminiz icin iyidir ama, fikirleriniz icin kotudur. 5 tane super projeniz varsa, birini open source icin feda edip, diger 4 tanesini geleceginiz icin kullanabilirsiniz. Ancak, 3 veya 5 tane fikir sizi basariya goturemeyebilir ama, bazen o 1 fikir sizi cok zengin yapabilir. Amacin %90'i paradir sanirim(en azindan benm icin oyle)
+ Open Source, kisiler tarafindan modifiye edilerek, altyapisi kullanilarak degistirilebilir, kimsenin ruhu duymaz. Bunu sadece web enkdeksli olarak dusunmeyin. Open Source calismalariniz, sadece kisilerin zamandan ve performanstan tasarruf etmesini saglar.

Ferruh, senin cevabina istinaden yazmadim bunu. Konu acildikca, dusuncelerimi sunuyorum. Yanlis anlamiyorsundur umarim. Bildirgec ve zoque'dan bilirsin beni, uzun ve sert fikir catismalarinin varoldugu, gercekci yorumlara bayilirim ;)

@enemy
Biliyorum ve burada da bu şekilde yazmandan çok mutluyum zaten :)

İlk olarak Opensource = "Açık Kaynak Kodlu Yazılım" hareketi tanınmış destekçilerinden biri Eric S. Raymond' dır.

Free Software ise Özgür Yazılım Stallman önderliğinde gelişen bir atraksiyon, Free Software çok politik destekli bir oluşumdur mesela bunun yanında open source daha çok "show me your code, don't talk" tarzında bir yaklaşım sergiler. GNU Linux denilen şey Free Software atraksiyonudur ve diğer GNU bulunan herşey. http://www.gnu.org/ adresinden bilgi alınabilir.

What is Free Software : http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html
Türkçesi : http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.tr.html

Why ``Free Software'' is better than ``Open Source''
http://www.gnu.org/philosophy/free-software-for-freedom.html

Bir de beni de sakın free software - opensource un tam bir mücahidi sanmayın o şekilde bir şey söylersem büyük yalan atmış olurum. Ama Free Software çok sevidiğim bir harekettir ve desteklemeye çalışırım. Part-Time Linux kullanırım :), Herdaim Cygwin kullanırım ama genel olarak bu işlerde aktif bir rol oynamadığımdan ciddi bir savunucuda olmam beklenemez.

Bu yukarıdaki adresini verdiğim makalalerde bir çok sorunun cevabı vardır ancak sonuç olarak tabii ki bazı kriterlerde iş değişebiliyor. Free as in Freedom kitabını da tavsiye ederim, O kitabı okuyunca Free Software hareketi hakkında çok daha iyi fikir sahibi olabiliyorsunuz.

Bir de bir nokta daha var "çok master kodların" olmadığı yanlış, inaılmaz master kodlar var piyasada open source olarak. Bence ettercap bir master programdır, Mesela sourceforge ta bu ayın projesi https://sourceforge.net/projects/compiere/ bir Java tabanlı ERP, CRM, Benzeri programlar 100.000$ a satılıyorlar. (Hatta çok çok daha yüksek fiyatlar var piyasada ama atmış gibi görünmemek için yazmadım :) )

SharDevelop (The Open Source Development Environment for .NET) gibi bir IDE, Mozilla :) ve daha niceleri diyebiliyorum. Bunlar gerçekten master programlar. Bugün bir çok kişi IE yerine açık kaynak kodlu Mozilla Firebird kullanıyor hemde IE bilgisayarınızı yüklediğinizde önünüzde hazır beklerken. Ve bunlar istisna değil aksine burda benim saydıklarımdan çok daha iyiler var, hemde yüzlerce var.

Bu programlara www.sourceforge.net , http://savannah.gnu.org , http://freshmeat.net adreslerin bulunabilirler.

bende birşeyler bilirim elbet beklemedeyim...